Piwa rzemieślnicze z Kaszub to kategoria, która w ostatniej dekadzie zyskała silną pozycję na polskim rynku kraftowym. Region od zawsze kojarzył się z dzikością przyrody, jeziorami i lokalnymi tradycjami, dziś dokłada do tej listy coraz głębszą kulturę piwowarską. Browar Bytów warzy w samym sercu Kaszub od 2016 roku, ale historia browarnictwa w naszym regionie sięga znacznie dalej. W tym wpisie pokażemy, co stoi za określeniem piwo rzemieślnicze z Kaszub, dlaczego region ma w tej kategorii realną przewagę i jakie style piwa warto stąd wybrać.
Bytów w XIX wieku był miastem z żywą tradycją rzemieślniczą. Lokalne browary mieszczańskie zaopatrywały okolicznych karczmarzy, kupców i mieszkańców, a piwo warzone w mieście trafiało nie tylko na Pomorze, ale też dalej w głąb kraju. Po II wojnie światowej piwowarstwo w regionie straciło na dynamice, a produkcja została skonsolidowana w dużych zakładach. Przez długie dekady piwo pod nazwą Bytów nie istniało w świadomości konsumenta.
Pierwsze piwo nowej generacji Browaru Bytów, Bytów Jasne Pełne, trafiło do butelek w styczniu 2016 roku. Od tamtej pory warzyliśmy kilkadziesiąt receptur i zbudowaliśmy portfolio w pięciu kategoriach: klasyczne, smakowe, nowofalowe, Kaszub i bezalkoholowe. Naszą ambicją było odtworzenie tradycji lokalnego rzemiosła, ale z otwarciem na współczesne style i potrzeby konsumentów.
W piwie woda stanowi ponad 90 procent składu. Dlatego jej profil jest fundamentem jakości gotowego produktu. Kaszuby leżą na terenie pojezierza, gdzie naturalne źródła mają niską twardość i dobrze zbilansowany skład mineralny. Taka woda nie narzuca własnego smaku, pozwala wybrzmieć słodowi i chmielowi, i daje piwowarom większą kontrolę nad recepturą.
Drugi czynnik to klimat i czystość powietrza. Browarnictwo rzemieślnicze to proces biologiczny, w którym drożdże pracują w określonych warunkach. Zanieczyszczone środowisko wpływa na mikrobiologię. Kaszuby pod tym względem wciąż są jednym z czystszych regionów w Polsce, co przekłada się na stabilniejszy proces fermentacji.
Trzeci czynnik to lokalna kultura i surowce. W regionie działa sieć pasiek, gospodarstw sadowniczych i producentów owoców leśnych. Dzięki temu nie musimy sprowadzać żurawiny, miodu ani jagód z daleka. Skracamy łańcuch dostaw, a surowiec jest świeży i sprawdzony pod względem jakości.
Termin piwo rzemieślnicze nie ma w Polsce ścisłej definicji prawnej. W praktyce używamy go dla browarów o mniejszej skali produkcji, które warzą w różnorodnych stylach, używają naturalnych składników i nie są częścią dużych koncernów międzynarodowych. W Browarze Bytów te trzy warunki spełniamy od początku istnienia.
W praktyce oznacza to kilka konkretnych decyzji, które podejmujemy codziennie. Warzymy w mniejszych partiach, zwykle od 2 do 10 tysięcy litrów na jedną warkę. Receptury piszemy sami, czasem we współpracy z zaproszonymi gośćmi, ale nigdy nie kupujemy licencji na gotowe schematy. Stosujemy prawdziwe owoce, nie aromaty. Chmielimy zgodnie ze stylem, a nie zgodnie z tym, co jest najtańsze. Niektóre z naszych piw przechodzą nieznormalizowaną fermentację, dzięki czemu każda warka ma minimalnie inny charakter.
Nasze piwa układają się w pięć głównych kategorii. Każda odpowiada innej sytuacji, innym preferencjom i innemu poziomowi zaawansowania konsumenta.
Warzenie piwa rzemieślniczego wygląda podobnie w każdym browarze, ale diabeł tkwi w szczegółach. Proces zaczyna się od zacierania słodu, czyli namaczania ziaren jęczmienia w ciepłej wodzie. Tak powstaje brzeczka. Następnie brzeczkę gotujemy i dodajemy chmiel, który odpowiada za goryczkę, aromat i naturalną konserwację. Gotową brzeczkę schładzamy, przelewamy do fermentora, dodajemy drożdże i czekamy, aż cukry zamienią się w alkohol i dwutlenek węgla. Ostatni etap to kondycjonowanie, czasem leżakowanie, a na końcu rozlew.
W Browarze Bytów nie przyspieszamy procesu na siłę. Piwa dolnej fermentacji leżakują u nas kilka tygodni, piwa górnej fermentacji z dodatkiem owoców czasem dłużej. Uważamy, że czas jest jednym z kluczowych składników jakości.
Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z piwem rzemieślniczym z Kaszub, proponujemy następującą kolejność.
Nasze piwa znajdziesz w naszym sklepie internetowym, u wybranych dystrybutorów oraz w lokalnych sklepach specjalistycznych, głównie na Pomorzu i Kaszubach. W gastronomii serwują nas restauracje regionalne, pensjonaty i pub'y, które stawiają na lokalne produkty. Jeśli prowadzisz lokal i chcesz współpracować, napisz przez formularz kontaktowy.
Tak, są zwykle droższe. Powód to mniejsza skala produkcji, lepsze składniki i większy udział ludzkiej pracy w procesie. Ale warto spojrzeć na to inaczej: kupujesz mniej butelek w miesiącu, a każda smakuje jak produkt, nad którym realnie pracowano.
Większość naszych piw najlepiej smakuje w ciągu 4 do 6 miesięcy od rozlewu. Piwa mocniejsze, ciemne, z wyższą zawartością alkoholu mogą leżeć dłużej, nawet rok. Daty minimalnej trwałości znajdziesz na każdej etykiecie.
Zależy od stylu. Część naszych piw przechodzi pasteryzację tunelową, żeby utrzymać stabilność w sklepie. Część piw niefiltrowanych i niepasteryzowanych trafia do dystrybucji z chłodem. Na etykiecie zawsze zaznaczamy, o który wariant chodzi.
Na ten moment nie mamy w stałej ofercie piw bezglutenowych. Podstawa naszych receptur to jęczmień i pszenica. Dla osób z nietolerancją glutenu rekomendujemy szukanie browarów wyspecjalizowanych w tej kategorii.
